Eetproblemen zijn ongelooflijk stressvol vanwege de voortdurende focus op eten, terwijl eten iets is wat je elke dag nodig hebt om te functioneren (net zoals drinken, slaap, veiligheid). Iedere dag wordt je dus geconfronteerd met de moeizame relatie met eten, en gaat dit gepaard met spanning, zelfoordeel, gevoelens van schuld of schaamte en piekergedachten over het eten. 

Er zijn drie hoofdcategorieën van eetproblemen: anorexia nervosa, boulimia nervosa en eetbuistoornis.

1. Anorexia nervosa wordt gekenmerkt door zelfopgelegde uithongering en een intense angst om aan te komen. Bij anorexia is er vaak een verstoord lichaamsbeeld en streven naar een extreem laag lichaamsgewicht. Dit kan uiteindelijk ook leiden tot ernstige lichamelijke gezondheidsproblemen zoals ondervoeding, zwakte en zelfs orgaanfalen. Je leven zal hierdoor steeds meer op ‘pauze’ komen te staan en je zal merken dat je je minder goed kan concentreren of focussen. 

Vanuit PRI bezien is anorexia nervosa een vorm van de afweer Ontkenning van Behoeften: je mag niets nodig hebben, zelfs geen eten. Door niet te eten verdoof jij jezelf, wat een manier is om onderliggende oude pijn niet te voelen. Tijdens de therapie kijken we samen naar de daadwerkelijke oorzaak van waarom jij niet van jezelf mag eten. We werken niet met eetlijsten of dwang en hebben geen focus op aankomen. Wanneer er echter somatisch gevaar is, zal de behandeling altijd in samenwerking met een huisarts of arts plaatsvinden. Door de focus te verleggen naar wat je eigenlijk niet wil voelen, door jezelf uit te hongeren en zo te verdoven, pak je de oorzaak aan. 

2. Boulimia nervosa wordt gekenmerkt door eetbuien of over-eten, waarna iemand compenseert door te braken, laxeren of overmatig sporten. Dit gaat vaak gepaard met heel heftige schuldgevoelens en gevoelens van schaamte. 

Vanuit PRI bezien is er bij boulimia een hoge mate van Valse Hoop en Ontkenning van Behoeften aanwezig. De urgentie is zo groot om te eten, dat je niet kan stoppen en jezelf overeet. Onder deze behoefte aan eten ligt eigenlijk een andere behoefte, zoals troost, rust, zelfliefde of steun. Zonder dat je dat doorhebt, zet jij het eten in om de onderliggende oude pijn, die gepaard gaat met deze behoefte, niet te hoeven voelen. Daarmee ontken je tegelijkertijd jouw daadwerkelijke behoeften in het hier-en-nu. We gaan samen onderzoeken op welke momenten jij last krijgt van overeten, en wat er dan precies op die momenten speelt. 

3. Eetbuistoornis wordt gekenmerkt door herhaalde episoden van ongecontroleerd overeten, vaak gevolgd door gevoelens van schuld en schaamte, maar zonder dit te compenseren. Er is vaak sprake van overgewicht.  

Vanuit PRI gezien is er bij een eetbuistoornis een hoge mate van Valse Hoop aanwezig. Hierdoor is er een emotionele urgentie om te eten, terwijl je hoofd wellicht zegt dat het niet verstandig of gezond is om te overeten. Telkens is er een hoop dat je jouw eigen behoefte kan controleren en jezelf kan stoppen te eten en begin je weer een nieuw dieet, maar deze hoop stort telkens weer in als de urgentie voor eten jou weer overneemt. Dan komt er vaak Primaire Afweer op, bestaande uit schuld- of schaamtegevoelens, het geloof dat je zwak of slecht bent en dat jij hier niet voorbij kan komen. De weg eruit is niet een nieuw dieet starten, maar doordat we samen gaan kijken welke emotionele behoefte onder het eten ligt. Het overeten dekt, zonder dat jij dat bewust doorhebt, een andere (oude) pijn af. Als we deze samen kunnen opsporen, zal je niet meer op wilskracht jezelf hoeven te stoppen met eten, maar verliest het eten steeds meer zijn aantrekkingskracht.

Verslaving komt voor in veel verschillende vormen en gradaties. Denk aan scrollen op social media, eten (of juist niet eten), televisie of series kijken, spullen kopen, gamen, alcohol- of druggebruik (incl. roken), seks of porno en gokken. Herken jij dit gedrag van jezelf? Dan zou het heel goed kunnen dat je dit inzet om ofwel je even wat beter te voelen, ofwel om juist even niets te hoeven voelen. 

Verslavingsgedrag heeft twee functies:

1. Het vervullen van een oude, onvervulde behoefte. Allereerst, en dit is vaak ook de reden dat verslaving ontstaat, ‘helpt’ de verslaving om je even goed te voelen. Het voelt alsof het een behoefte bevredigt. De poging om je wat beter te voelen met behulp van het verslavingsgedrag noemen we Valse Hoop. Met behulp van bijvoorbeeld eten, middelengebruik, gokken of social media probeer je een oude onvervulde behoefte te vervullen. Iets dat jij als kind zo hard nodig had maar niet hebt gekregen, probeer je jezelf alsnog te geven. Het is alsof je de trein van gisteren nog probeert te halen. Het gaat hierbij niet om de letterlijke behoefte aan bijvoorbeeld alcohol of gamen, maar om de functie die dit vervult: rust, ontspanning, een momentje voor jezelf? We noemen dit Valse Hoop, omdat de verslaving op de korte termijn enige vorm van bevrediging geeft, maar op de lange termijn zal de behoefte alleen maar sterker terugkomen. Je kunt de trein van gisteren immers niet meer halen… 

2. Het dempen van je gevoel. Wanneer de verslaving voortzet zul je merken dat je het verslavingsgedrag steeds vaker inzet om niet geconfronteerd te worden met jouw emoties. In PRI noemen we dit Ontkenning van Behoeften. We dempen (ontkennen) onze gevoelens (behoeften) met behulp van het verslavingsgedrag. Dat is vaak heel effectief op de korte termijn, maar op de lange termijn heb je steeds meer van de verslaving nodig om jouw gevoelens te kunnen dempen. Je zult merken dat de verslaving zoveel aandacht en tijd inneemt, dat je werk, hobby’s of relaties eronder beginnen te lijden. 

Afhankelijk van de ernst en vorm van de verslaving kunnen wij jou hierbij helpen. In een therapietraject ga jij samen met je therapeut onderzoeken wanneer de neiging tot het verslavingsgedrag wordt geactiveerd. Oftewel: wanneer komt de drang of craving om te eten, gamen, middelen gebruiken, etc. opzetten? Hoe vaak gebeurt dit en met welke emoties gaat dit gepaard?

Vervolgens zal jouw therapeut je helpen contact te maken met de oude, onvervulde behoefte die schuilgaat achter het verslavingsgedrag. Wanneer je kunt voelen dat je deze behoefte niet meer kunt vervullen én dat dit niet meer nodig is, verliest de verslaving zijn functie en kun je jezelf ervan bevrijden. In plaats van te vluchten voor je emoties, kun je nu je tijd (en geld!) besteden aan dat wat jij echt belangrijk vindt. Hoe fijn zou dat zijn?

Ben jij benieuwd of wij iets voor jou kunnen betekenen? Neem dan gerust contact met ons op en dan denken we met je mee.

Angst ervaart iedereen in meer of mindere mate. Het spectrum van angstgevoelens loopt uiteen van lichte spanning tot heftige paniekaanvallen. Als je last hebt van sociale angst, fobieën, paniek, smetvrees, hypochondrie of piekeren, heb je een enorme lijdenslast van de angst want dit beperkt jou enorm in vrij (en onbezorgd) leven. Vanuit PRI bezien is Angst een afweer wanneer jij je niet in een levensbedreigende situatie bevindt, maar wel last hebt van deze gevoelens. Angst is namelijk een biologisch levensreddend mechanisme. Wanneer wij in levensgevaar zijn, zorgt angst ervoor dat het lichaam paraat is om te vluchten, vechten of verstijfd. Wanneer de angst achter ook aanwezig is wanneer wij helemaal niet in gevaar zijn, is dit een teken dat de afweer Angst actief is. De afweer Angst zorgt ervoor dat jij bepaalde situaties gaat vermijden, om het ‘gevaar’ af te wenden. De situaties die jij vermijdt, zijn situaties die jou onbewust doen denken aan een eerdere pijnlijke gebeurtenis in jouw leven. Om de confrontatie met die oude pijn te voorkomen, zorgt de angst er eigenlijk voor dat jij op de vlucht slaat. 

In de therapie gaan wij samen onderzoeken waardoor jouw alarmsysteem te scherp staat afgesteld, en gaan we terug naar de onderliggende oorzaak van deze Angst. Hierdoor zal jij niet puur op wilskracht exposure hoeven doen, maar ga jij begrijpen wat er onder de angst ligt en kan je deze stap voor stap los gaan laten. Hierdoor zal de angst jou niet langer beheersen en kan je weer onbevangen en vrij jouw dagen indelen! 

Wanneer je als volwassene een traumatische gebeurtenis meemaakt of hiervan getuige bent, zoals fysiek of verbaal geweld, aanranding of verkrachting, een ernstig ongeluk of een ramp, kan dit tot ernstige psychische klachten leiden. De klachten die je ontwikkelt als gevolg van een traumatische gebeurtenis kunnen sterk per persoon verschillen. Vaak zien we angstklachten, irritatie of boosheid, schaamte of schuldgevoelens over dat wat er is gebeurd, nachtmerries en flashbacks of herbelevingen. Deze klachten worden ook wel een Posttraumatische Stressstoornis (PTSS) genoemd.

In therapie besteden we aandacht aan dat wat jij hebt meegemaakt. Welke ervaring had jij waar je nog zo’n last van hebt? En welke gevoelens of gedachten komen daarbij kijken? Het is belangrijk dat jij de gelegenheid krijgt om te verwerken wat er is gebeurd. 

Indien tijdens de therapie blijkt dat het onvoldoende lukt om datgene wat jij mee hebt gemaakt een plekje te geven, zullen we samen onderzoeken wat hiervan de oorzaak is. We weten namelijk dat wanneer jij als volwassene de traumatische gebeurtenis niet kan verwerken en dit leidt tot psychische klachten, hierin ook afweermechanismen meespelen. Dat wil zeggen: waarschijnlijk heeft het trauma dat jij hebt meegemaakt een oude pijn geraakt van toen jij als kind niet hebt gekregen wat je wel nodig had. Om deze oude pijn niet te voelen is een afweermechanisme geactiveerd in de vorm van PTSS-gerelateerde klachten. En dit afweermechanisme zit de verwerking in de weg. 

In therapie kunnen we samen onderzoeken wanneer deze afweer wordt geactiveerd en welke oude pijn door de traumatische ervaring is aangeraakt. Zodra je kunt voelen waar de pijn werkelijk over gaat, verliest de afweer zijn functie en kun je jezelf bevrijden van de traumaklachten. Dan zul je volledig kunnen verwerken wat je hebt meegemaakt en jouw leven weer leiden zoals je dat zelf wil.